Informatie Vallen en Schoten

vorige | overzicht | volgende

Klik om te vergroten

Wat u moet weten over

lijnen en schoten

De verschillende constructies

Er zijn twee basisconstructies voor lijnen (nl. geslagen en

gevlochten) en een aantal combinaties daarvan. Iedere constructie

heeft zijn eigen voor- en nadelen. De hoofdreden hiervan is dat een

ideale lijn zo sterk mogelijk moet zijn, soepel en licht in gewicht en

met een zo lang mogelijke levensduur. Deze eisen zijn soms

tegenstrijdig, zodat voor ieder gebruik de beste constructie moet

worden gevonden.

Een veelvoud van combinaties van bovenstaande constructies is

mogelijk en sommige worden aan boord van jachten gebruikt.

Geslagen lijnen - Geslagen lijn is waarschijnlijk de oudste
constructie en is de basis voor vele soorten lijn, garens en

staaldraad. Geslagen lijnen zijn sterk en betrouwbaar, maar kunnen

in gebruik gaan kinken. Op jachten wordt 3-strengs geslagen lijn

meestal gebruikt als landvasten en ankerlijnen en niet voor schoten

of vallen.

Gevlochten lijnen - Vlechten is de andere basisconstructie voor
schoten. In de eenvoudigste vorm wordt een aantal garens

samengevlochten, met in het hart vaak een geslagen kern.

Indien ook de kern gevlochten is, spreken we van

“dubbelgevlochten” schoot.

In dit geval zijn de beste eigenschappen voor zowel kern als mantel

samengebracht. De meeste vallen en schoten hebben een

dubbelgevlochten constructie met meestal een mantel van

polyester en een kern van polyester of Dyneema.

DE VERSCHILLENDE GRONDSTOFFEN

Standaard kwaliteit:

Polypropyleen - De hoofdreden voor gebruik van polypropyleen
lijn is dat het geen water opneemt. Polypropyleen heeft een lagere

treksterkte dan nylon of polyester, maar de prijs is ook aanzienlijk

lager. Polypropyleen is licht in gewicht en drijft op het water. Deze

lijnen worden hoofdzakelijk als landvast gebruikt.

Neptunus soortnamen: GRIPOLENE - SUPERLENE.

Polyamide - Beter bekend als nylon en vaak gebruikt om zijn
veerkracht en grote rek. Vandaar dat deze lijnen zich goed lenen

voor landvasten en ankerlijnen. Door de hoge elasticiteit kan nylon

veel energie opnemen, veroorzaakt door bewegingen van de boot.

De treksterkte is ongeveer gelijk aan die van polyester.

Neptunus soortnaam: TIPTOLON.

Polyester - Voor algemeen gebruik. De beste soorten polyester
worden gebruikt voor jachtentouw. Polyester heeft een goede

slijtvastheid, is UV-bestendig en ongevoelig voor zout water. Daarom

wordt polyester altijd gebruikt als beschermmantel voor kwetsbare

soorten, zoals Kevlar® en Vectran®. Standaard kwaliteiten hebben
ook vaak een kern van polyester.

Neptunus soortnaam: TIPTOLEST.

Hoogwaardige kwaliteit:

Dyneema - Dyneema® is een zeer hoogwaardig polyethyleen
garen ontwikkeld door DSM. Het garen drijft en heeft tegelijkertijd

een zeer hoge sterkte/gewicht verhouding. De rek is zeer laag,

vergelijkbaar met Vectran®. De combinatie van sterkte, slijtvastheid,
laag gewicht, geringe rek en U.V.-bestendigheid maakt Dyneema®

uitermate geschikt voor High performance schoten en vallen.

Neptunus soortnaam: RACING DYNEEMA®.

Vectran - Hoogwaardige vezels, op de markt gebracht onder de
naam Vectran®. Ten opzichte van Dyneema® is de breekkracht
lager en de rek min of meer gelijk. Echter Vectran® is niet aan
kruip onderhevig. Bij continu-belasting gedraagt het zich slechter

dan polyester of Dyneema®. De U.V.-bestendigheid is laag. Zeer
slijtvast garen.

Neptunus soortnaam: RACING VECTRAN®.

P.B.O. - P.B.O. is een nieuw High-Tech garen, ontwikkeld door de
Japanse garenindustrie onder de naam Zylon®. Zeer hoge
breekkracht en nagenoeg geen rek, gecombineerd met

hittebestendigheid, slijtvastheid, geen kruip en nagenoeg geen

wateropname maken dit garen uitermate geschikt voor bepaalde

lijnen aan boord, zoals vallen en bakstagen.

Neptunus soortnaam: RACING P.B.O.

Rekdiagram - 10 mm lijn in verschillende materialen.

rek in %

rvs staaldraad

racing P.B.O.

racing vectran

racing dyneema

kevlar

2000 -

1000 -

belasting in

Neptunus biedt voor iedere zeiler de juiste lijn.

We maken onderscheid tussen de high performance (vaak

wedstrijd-) en toerzeilers. Bij performance zeilen gaat alles

snel. Lijnen zijn in de regel dunner, dit is niet prettig aan

de handen, maar halen en vieren gaat wel het snelst. Dun

en sterk is alleen te realiseren met speciale (duurdere)

kunststoffen (dyneema). Daarom kosten de Neptunus

Racing kwaliteiten wat meer. Voor toerzeilers ligt dat

anders. Je zoekt gemak en comfort. Meer geld uitgeven

voor een fractie minder rek, is vaak niet nodig. Voor één

eigenschap stellen toer- en wedstrijdzeilers dezelfde eis:

ze willen kwaliteit en kiezen daarom voor NEPTUNUS.

Grootschoot

Een kwestie van vaak aanhalen en vieren, dus...

Goede grip en geen kinken is het motto.

Hoe dunner de schoot, des te sneller loopt hij uit.

Echter, dunner betekent wel, minder prettig aan je handen.

Toerzeilen

Neptunus Spunolest: Zacht en goede grip, kinkvrij.

Neptunus Tiptolest: Dunner, sterker maar gladder.

High performance zeilen

Neptunus Racing Dyneema: Zeer sterk, dun, kinkvrij.

Neptunus Tiptolest Admiral: sterk, slijtvast.

Genuaschoten

Snel doorhalen en lang vasthouden. Kies voor grip en

slijtvastheid. Alleen high performance zeilers met Dyneema

of Kevlar zeilen kiezen voor Neptunus Dyneema schoten.

Toerzeilen

Neptunus Spunolest: Zacht, kinkvrij en slijtvast.

Neptunus Tiptolest: Sterker, dunner maar gladder.

High performance zeilen

Neptunus Tiptolest Admiral: Slijtvast, loopt soepel uit door

gladde mantel. Neptunus Racing Dyneema: Slijtvast, loopt

snel uit, sterk.

Overloop

De overloop verstel je op veel boten heel vaak. Gebruik

hiervoor een lijn met goede grip.

Toerzeil- en high performance zeilen

Spunolest: Grip, kinkvrij en niet duur.

Vallen

Valspanning bepaalt in grote mate de vorm van het zeil.

Bezuinig niet op vallen! Ze staan lange tijd onder belasting.

Kies daarom voor lage rek. Het gewicht in de mast wil je laag

houden. Let hier op en pas lichte vallen toe.

Toerzeilen

Neptunus Tiptolest Admiral: Lage rek, sterk en goed te splitsen.

Neptunus Tiptolest allround: Iets meer rek en daardoor minder

duur.

High performance zeilen

Neptunus Racing Dyneema: Licht, rekvrij en dun.

Trimlijnen

Met toepassing van veel vertragingen gebruik je een dunne

lijn. Is de belasting hoog, kies dan voor een extra sterke lijn.

Toerzeilen
|

High performance zeilen

Neptunus Racing Dyneema: Dun en zeer sterk.

Spinnakerschoten

Met licht weer moet de spi mooi vol staan; spi-schoten zijn

daarom licht. Met een vlaag wil je accelereren! Rekt de

loefschoot, dan helt de boot, wordt loefgierig en je ligt stil. De

spi-schoot mag dus weinig rekken. Je houd er controle over

door de spi-schoot snel te vieren of aan te trekken.

Spi-schoten zijn daarom dun.

Toerzeilen

Neptunus Tiptolest Admiral: Weinig rek en loopt gemakkelijk.

High performance zeilen

Neptunus Racing Dyneema: Zeer licht, volledig rekvrij en dun.

Landvasten en ankerlijnen

Voor het afmeren en ankeren kies je voor een lijn die

veerkrachtig en elastisch is om de krachten, die erop worden

uitgeoefend, enigszins op te vangen.

Een 3-strengs Tiptolon (nylon) tros is een goede keuze, hoewel

ook vaak gekozen wordt voor een Tiptolest (polyeser) tros,

omdat deze soepeler blijft in het gebruik. Een nadeel van

3-strengs trossen is de kans op kinken. Om deze reden zijn

lijnen voor dit doel ontwikkeld in gevlochten en/of Octoply

constructie, zoals Tiptolest Octoply. Superlene (Polypropyleen)

drijft en is dan ook zeer geschikt voor skilijnen, reddingslijnen,

fenderlijnen etc.

Vanwege de prijs-kwaliteitverhouding wordt Superlene ook

veel gebruikt als landvast op kleinere jachten en open boten.
Aanbevelingstabel voor

schoten - vallen - trimlijnen

Superlene Spunolest Tiptolest Tiptolest Tiptolest Racing Racing

slipstream schoten allround cruising admiral dyneema vectran

Grootzeilschoot

Grootzeilval

Genuaschoot

Genuaval

Spinnakerschoot

Spinnakerval

Trimlijn

TOERZEILEN

Superlene Spunolest Tiptolest Tiptolest Tiptolest Racing Racing

slipstream schoten allround cruising admiral dyneema vectran

Grootzeilschoot

Grootzeilval

Genuaschoot

Genuaval

Spinnakerschoot

Spinnakerval

Trimlijn

HIGH

PERFORMANCE

Kleurenverantwoording: niet aanbevolen goed prima uitstekend niet nod